Эл аралык энергетика агенттиги (ЭЭА) жакында эле 30-жылга карата "Арзан жана адилеттүү таза энергияны трансформациялоо стратегиясы" деген аталыштагы отчет жарыялады, анда таза энергияга өтүүнү тездетүү энергия чыгымдарын арзандатууга жана керектөөчүлөрдүн жашоо чыгымдарын азайтууга алып келерин баса белгилейт. Бул отчетто таза энергия технологиялары жашоо циклдеринде баалардын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгү жагынан салттуу отунга негизделген технологиялардан ашып түшөрү баса белгиленет. Тактап айтканда, күн жана шамал энергиясы эң үнөмдүү жаңы энергия булактары катары пайда болду. Мындан тышкары, электр унааларынын (эки жана үч дөңгөлөктүү моделдерди кошо алганда) баштапкы баасы жогору болушу мүмкүн болсо да, алар, адатта, эксплуатациялык чыгымдарды азайтуу аркылуу үнөмдөөнү сунушташат.
Эл аралык энергетикалык агенттиктин отчетунда күн жана шамал сыяктуу кайра жаралуучу энергия булактарынын үлүшүн көбөйтүүнүн керектөөчүлөргө тийгизген пайдасы баса белгиленет. Учурда керектөөчүлөрдүн энергия чыгымдарынын дээрлик жарымы мунай продуктуларына, дагы үчтөн бири электр энергиясына жумшалат. Транспорт, курулуш жана өнөр жай тармактарында электр унаалары, жылуулук насостору жана электр кыймылдаткычтары кеңири тараган сайын, акыркы керектөөдөгү энергияны керектөөдө электр энергиясы мунай продуктуларын негизги энергия булагы катары басып өтөт деп күтүлүүдө.
Ошондой эле, отчетто ар кайсы өлкөлөрдүн ийгиликтүү саясаты баяндалып, таза энергия технологияларын тездетүү боюнча бир катар чараларды сунуштайт. Бул чараларга аз камсыз болгон үй-бүлөлөр үчүн энергиянын натыйжалуулугун жогорулатуу программаларын ишке ашыруу, жылытуу жана муздатуу боюнча натыйжалуу чечимдер үчүн мамлекеттик секторду каржылоо, энергияны үнөмдөөчү шаймандарды жайылтуу жана жеткиликтүү таза транспорт мүмкүнчүлүктөрүн камсыз кылуу кирет. Коомдук транспортту жана колдонулган электр унаалары рыногун колдоону күчөтүү да сунушталат.
Эл аралык энергетика агенттигинин (ЭЭА) аткаруучу директору Фатих Бирол маалыматтар таза энергияга өтүүнү тездетүү өкмөттөр, ишканалар жана үй чарбалары үчүн эң үнөмдүү стратегия экенин ачык көрсөтүп тураарын баса белгиледи. Биролдун айтымында, калктын кеңири катмары үчүн энергияны жеткиликтүү кылуу бул өткөөл мезгилдин темпи менен байланыштуу. Ал таза энергияга өтүүнү кечеңдетүүнүн ордуна тездетүү энергия чыгымдарын азайтуунун жана аны бардыгы үчүн жеткиликтүү кылуунун ачкычы деп эсептейт.
Кыскасы, ЭЭАнын отчетунда чыгымдарды үнөмдөө жана керектөөчүлөргө экономикалык жүктү азайтуу үчүн кайра жаралуучу энергияга тез өтүү сунушталат. Натыйжалуу эл аралык саясатка таянуу менен, отчет таза энергияны колдонууну тездетүү боюнча жол картасын берет. Энергиянын натыйжалуулугун жогорулатуу, таза транспортту колдоо жана кайра жаралуучу энергия инфраструктурасына инвестиция салуу сыяктуу практикалык кадамдарга басым жасалат. Бул ыкма энергияны арзандатууну гана эмес, ошондой эле туруктуу жана адилеттүү энергетикалык келечекти түзүүгө убада берет.
Жарыяланган убактысы: 2024-жылдын 31-майы
