Эл аралык энергетика агенттиги жакында эле бардык өлкөлөр үчүн атайын отчет жарыялады'Климаттык максаттарга же энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу үчүн дүйнө 2040-жылга чейин 80 миллион километр электр тармактарын кошууга же алмаштырууга муктаж болот (бул дүйнөдөгү учурдагы бардык электр тармактарынын жалпы санына барабар). Көзөмөлдөө ыкмаларында олуттуу өзгөрүүлөрдү жасаңыз.
"Электр тармактары жана коопсуз энергетикалык өткөөл" деп аталган отчетто биринчи жолу дүйнөлүк электр тармактарынын учурдагы абалы каралат жана электр тармактары электр энергиясын жеткирүүнү декарбонизациялоо жана кайра жаралуучу энергияны натыйжалуу интеграциялоо үчүн абдан маанилүү экени белгиленет. Отчетто электр энергиясына болгон күчтүү суроо-талапка карабастан, акыркы жылдары Кытайдан башка өнүгүп келе жаткан жана өнүгүп келе жаткан экономикаларда тармактарга инвестициялар азайганы эскертилет; учурда тармактар күн, шамал, электр унааларын жана жылуулук насосторун тез арада жайылтууга "жетпейт".
Тармакка инвестициялардын көлөмүнүн жетишсиздигинин жана тармакты жөнгө салуучу реформанын жай темпинин кесепеттерине келсек, отчетто тармактын кечигүүсү учурунда энергетика тармагы'2030-жылдан 2050-жылга чейинки көмүр кычкыл газынын жалпы бөлүнүп чыгышы убада кылынган бөлүнүп чыгуулардан 58 миллиард тоннага көп болот. Бул акыркы төрт жылдагы дүйнөлүк энергетика тармагынан бөлүнүп чыккан көмүр кычкыл газынын жалпы бөлүнүп чыгышына барабар жана глобалдык температура Цельсий боюнча 2 градустан ашык көтөрүлүшү 40% ыктымалдуулук менен бар.
Отчетто айтылгандай, кайра жаралуучу энергияга инвестиция тездик менен өсүп, 2010-жылдан бери дээрлик эки эсеге көбөйгөнү менен, дүйнөлүк электр тармагына инвестициялардын жалпы көлөмү дээрлик өзгөрбөй, жылына болжол менен 300 миллиард долларды түздү. Климаттык максаттарга жетүү үчүн 2030-жылга чейин бул каржылоо эки эсе көбөйүп, жылына 600 миллиард доллардан ашышы керек.
Отчетто кийинки он жылда ар кайсы өлкөлөрдүн энергетикалык жана климаттык максаттарына жетүү үчүн дүйнөлүк электр энергиясын керектөө мурунку он жылдыкка караганда 20% тезирээк өсүшү керек экени белгиленген. Учурда электр тармагына туташтырылууну күтүп жаткан кеминде 3000 гигаватт кайра жаралуучу энергия долбоорлору бар, бул 2022-жылы кошулган жаңы күн фотоэлектрдик жана шамал энергиясынын кубаттуулугунан беш эсе көп. Бул электр тармагынын нөлдүк эмиссияга өтүүдөгү тоскоолдукка айланып баратканын көрсөтүп турат.
Эл аралык энергетика агенттиги саясатка көбүрөөк көңүл бурулбаса жана инвестиция салынбаса, электр тармактарынын инфраструктурасынын жетишсиз камтылышы жана сапаты глобалдык климаттык максаттарга жетүүгө тоскоол болуп, энергетикалык коопсуздукка доо кетириши мүмкүн экенин эскертет.
Жарыяланган убактысы: 20-октябрь, 2023-жыл
